Wiersze dla dzieci

To szesnaście wierszy, w całości i słowo w słowo tak, jak je napisali autorzy: dziesięć Juliana Tuwima, trzy Aleksandra Fredry, po jednym Stanisława Jachowicza, Marii Konopnickiej i Władysława Bełzy. Wiersza nie da się opowiedzieć własnymi słowami: rytm i rym są w nim całą treścią, a nie ozdobą. Dlatego bierzemy je dokładnie z wydań w domenie publicznej i nie zmieniamy ani jednego wersu.

Wiersze czyta się inaczej niż bajki. Nie trzeba czytać całego, nie trzeba czytać po kolei, a dziecko po trzeciej albo czwartej lekturze zaczyna dopowiadać końcówki wersów samo — i właśnie wtedy wiersz zaczyna działać. Do recytacji w przedszkolu najlepiej sprawdzają się Rzepka i Okulary, bo mają wyraźny rytm i krótkie zdania, a z krótszych — Osiołkowi w żłoby dano, który ma czternaście wersów.

Najstarsze wiersze w tym zbiorze mają prawie dwieście lat i to się słyszy. U Fredry i Jachowicza trafiają się słowa, których dziś nikt nie używa: «waćpan», «mospanie», «kleiczek», «ukrop». Nie zmieniamy ich, bo bez nich zniknąłby rytm — pod każdym wierszem jest natomiast posłowie, w którym takie słowa są wytłumaczone.

Pod każdym wierszem jest posłowie dla dorosłego: o czym ten wiersz właściwie jest i jak go czytać na głos. Wszyscy autorzy są w domenie publicznej — Jachowicz od 1927, Fredro od 1946, Konopnicka od 1980, Bełza od 1983, a Tuwim od 2024 — i dlatego wiersze mogą tu stać całe, a nie w połowie.