Marytale
Polskie łamańce językowe, które zna każdy
12 łamańców
To są te, które zna każdy dorosły w Polsce, bo usłyszał je na podwórku i już nigdy nie zapomniał. Wszystkie są ludowe i anonimowe — nikt nie wie, kto pierwszy powiedział „stół z powyłamywanymi nogami”, a mówi się go od pokoleń.
Zaczynajcie bardzo wolno, tak wolno, żeby nie dało się pomylić, i przyspieszajcie z każdą kolejką. Zasada jest odwieczna: trzy razy pod rząd i bez śmiechu.
Stół z powyłamywanymi nogami.
Co łamie język: Jedno słowo na siedem sylab: po-wy-ła-my-wa-ny-mi. Sylaby „wy”, „my” i „wa” stoją tuż obok siebie i po trzecim razie zlewają się w „powyłamywywanymi”.ludowy
Czy tata czyta cytaty Tacyta?
Co łamie język: „Cz”, „c” i „t” na przemian w pięciu słowach. „Cytaty” i „Tacyta” to prawie te same sylaby w innej kolejności, więc język gubi, która była pierwsza. Tacyt to rzymski historyk — dziecku wystarczy, że to pan, który pisał bardzo dawno temu.ludowy
Czarna krowa w kropki bordo gryzła trawę kręcąc mordą.
Co łamie język: „Kr” trzy razy — krowa, kropki, kręcąc — a między nimi „rd” w „bordo” i „mordą”. Rymuje się, więc wpada w ucho i zostaje na lata.ludowy
Król Karol kupił królowej Karolinie korale koloru koralowego.
Co łamie język: Osiem słów i wszystkie na „k”: cztery zaczynają się od „kar” albo „kor”, dwa od „kró”. Ucho przestaje je rozróżniać mniej więcej w połowie.ludowy
Nie pieprz, Pietrze, pieprzem wieprza, wtedy szynka będzie lepsza.
Co łamie język: „Pieprz”, „Pietrze”, „wieprza” — te same głoski w trzech układach, a w każdym z tych słów „rz” pod koniec. Klasyczny sprawdzian na „pi” i „wi”.ludowy
Szedł Sasza suchą szosą.
Co łamie język: „Sz” i „s” na przemian w czterech słowach. Tylko cztery słowa, a przy trzecim powtórzeniu już wychodzi „suszą szosą”.ludowy
W czasie suszy szosa sucha.
Co łamie język: Brat poprzedniego: te same „s” i „sz”, tylko w innej kolejności — „suszy szosa sucha”. Warto mówić je jeden po drugim, żeby usłyszeć różnicę.ludowy
Jerzy nie wierzy, że na wieży leży sto talerzy.
Co łamie język: „Rz” i „ż” brzmią tak samo i stoją tu sześć razy: Jerzy, wierzy, że, wieży, leży, talerzy. Do tego rym w każdym wersie, więc szybko wpada w ucho.ludowy
Przeleciały trzy pstre przepiórzyce przez trzy pstre kamienice.
Co łamie język: „Prz”, „trz”, „pstr” — trzy ciężkie zbitki tuż obok siebie, i to dwa razy. „Pstre” to miejsce, w którym łamie się prawie każdy.ludowy
Szła pchła koło wody, pchła pchłę pchała do wody.
Co łamie język: „Pch” cztery razy: pchła, pchła, pchłę, pchała. Na początku słowa ta zbitka zdarza się rzadko, więc usta nie mają jej wyćwiczonej — tu nie chodzi o szybkość, tylko o to, by ją wyraźnie wymówić.ludowy
Cesarz często czesał cesarzową, a cesarzowa często czesała cesarza.
Co łamie język: „C”, „cz” i „rz” w słowach, które różnią się jedną głoską: cesarz — czesał, cesarzowa — czesała. Druga linia odwraca role i tam wszystko się rozsypuje.ludowy
Wyrewolwerowany rewolwerowiec wyrewolwerował rewolwer.
Co łamie język: Jeden rdzeń „rewolwer” w czterech formach, po dwa „r” w każdej — razem osiem. To sprawdzian na polskie „r” jak żaden inny.ludowy
Jak je ćwiczyć
Te dwanaście dziecko zapamięta na całe życie, więc warto poświęcić im czas, zamiast lecieć przez wszystkie naraz. Bierzcie jeden na tydzień. Najpierw mówicie go wy — powoli, wyraźnie, z przesadą. Potem na zmianę: wy pierwszą połowę, dziecko drugą. Dopiero na końcu całość i na czas. Sprawdza się też mówienie ich w drodze: w samochodzie, w kolejce, na spacerze — łamaniec nie potrzebuje stołu ani książki, i to jest cała jego przewaga nad każdą inną zabawą słowną. A kiedy dziecko się zatnie i zdenerwuje, pomylcie się wy w następnej kolejce: łamaniec przestaje być zabawą w chwili, gdy myli się tylko jedno z dwojga.
Po łamańcach bajka: ilustrowane bajki na dobranoc w Marytale
Zagadki
Żarty dla dzieci
Ludowe łamańce językowe, anonimowe, w domenie publicznej. Nie ma tu „chrząszcza ze Szczebrzeszyna”: to wers z wiersza Jana Brzechwy, chronionego prawem autorskim do 2037 roku. Wybór i uwagi są od Marytale. Źródło: Wikipedia, łamaniec językowy.