MarytaleTekerlemeler
Çocuk tekerlemelerinin tam sözleri: sayışmacalar, oyun tekerlemeleri ve dil tekerlemeleri — ve her birinin nasıl okunacağı.
18 masal
Tekerleme ezberlenmek için değil, söylenmek için vardır. Çoğunun anlamı yoktur ya da anlamı ikinci sıradadır; asıl iş sestedir — aynı hecenin dönüp dolaşıp gelmesinde, ağzın bir kelimeden ötekine atlarken tutulmasında. Bu yüzden tekerlemeyi okumak yetmez, söylemek gerekir.
Buradaki metinlerin hepsi anonim Türk halk tekerlemeleridir ve olduğu gibi verilmiştir — kısaltılmadan, düzeltilmeden. Her sayfanın sonunda bizim bir açıklamamız var: bu tekerleme hangi oyunda okunur, kaç kişiyle oynanır, çocukla nasıl çalıştırılır.
Ah ne süslü kelebek1-2 dakika okuma · 1 sayfaAh ne süslü kelebek — kelebeği tutmak isteyen çocuğun dört satırlık tekerlemesinin tam sözleri.
Ali dayının keçileri1-2 dakika okuma · 2 sayfaAli dayının keçileri — keçilerden bülbüle uzanan zincirleme tekerlemenin tam sözleri.
Bir Gün Bir Çocuk1-2 dakika okuma · 2 sayfaBir gün bir çocuk — ilacı şeker sanan çocuğu anlatan uyarı tekerlemesinin tam sözleri.
Değirmene girdi köpek1-2 dakika okuma · 1 sayfaDeğirmene girdi köpek — «köpek» ile «kötek» seslerini yer değiştiren dört satırlık dil tekerlemesi.
Ebe ebe gel bize1-2 dakika okuma · 1 sayfaEbe ebe gel bize — ebeye meydan okuyan dört satırlık oyun tekerlemesinin tam sözleri.
Gide Gide Yün Buldum2-3 dakika okuma · 4 sayfaGide gide yün buldum — her şeyin bir başkasına dönüştüğü uzun zincirleme tekerlemenin tam sözleri.
Hakkı Hakkı'dan hakkını istedi1-2 dakika okuma · 1 sayfaHakkı Hakkı'dan hakkını istedi — üç satırda aynı kelimeyi dört anlamda kullanan dil tekerlemesi.
Horoz öttü1-2 dakika okuma · 1 sayfaHoroz öttü — sabahı anlatan dört satırlık kısa tekerlemenin tam sözleri ve nasıl okunacağı.
İğne Battı1-2 dakika okuma · 2 sayfaİğne battı — saklambaç öncesi okunan sayışmacanın tam sözleri, ve hangi oyunda işe yaradığı.
Komşu Komşu Oğlun Geldi mi?1-2 dakika okuma · 3 sayfaKomşu komşu oğlun geldi mi — soru cevap tekerlemesinin tam sözleri, ve çocukla iki sesle nasıl okunacağı.
Laleli Belkıs1-2 dakika okuma · 2 sayfaLaleli Belkıs — ipten atlama oyununda okunan tekerlemenin tam sözleri ve nasıl oynandığı.
Mini mini birler1-2 dakika okuma · 2 sayfaMini mini birler — birden ona kadar sayıları öğreten tekerlemenin tam sözleri, ve onu çocukla nasıl sayacağınız.
O Piti Piti1-2 dakika okuma · 2 sayfaO piti piti — oyuna kimin başlayacağını seçen sayışmacanın tam sözleri, ve nasıl oynandığı.
Sarımsaklasak da mı saklasak1-2 dakika okuma · 1 sayfaŞu yoğurdu sarımsaklasak da mı saklasak — Türkçenin en bilinen tekerlemesi, ve nasıl çalıştırılacağı.
Tek tek tekerleme1-2 dakika okuma · 1 sayfaTek tek tekerleme — üç satırlık en kısa tekerlemelerden birinin tam sözleri ve nasıl okunacağı.
Uç uç böceğim1-2 dakika okuma · 1 sayfaUç uç böceğim — uğur böceği eline konduğunda söylenen üç satırlık tekerlemenin tam sözleri.
Yağ Satarım Bal Satarım1-2 dakika okuma · 1 sayfaYağ satarım bal satarım — Türkiye'nin en bilinen oyun tekerlemesinin tam sözleri ve oyunun kuralı.
Yağ yağ yağmur1-2 dakika okuma · 3 sayfaYağ yağ yağmur — yağmur tekerlemesi ve arkasından gelen «evvel zaman içinde» kalıbının tam sözleri.
Sık sorulanlar
- Tekerleme ile şiir aynı şey mi?
- Değil. Şiir okunmak için yazılır ve bir yazarı vardır; tekerleme söylenmek için vardır ve yazarı yoktur — kuşaklar boyunca ağızdan ağıza gelmiştir. Bu yüzden aynı tekerlemenin her yörede biraz başka bir söylenişi bulunur.
- Sayışmaca nedir?
- Oyuna kimin başlayacağını ya da kimin ebe olacağını seçen tekerlemedir. Çocuklar halka olur, biri sırayla herkesi işaret ederek okur, ve son hece kime düşerse o çıkar. Anlamsız görünen sözler bu yüzden anlamsızdır: sonuç tahmin edilemesin diye.
- Metinler değiştirildi mi?
- Hayır. Tekerlemeler kamu malı anonim halk metinleridir ve buraya olduğu gibi alınmıştır. Yalnızca her sayfanın sonundaki açıklama bizimdir.
Konuya göre
- Hayvan masalları
- Klasik masallar
- Uzun masallar
- Kısa masallar
- Kuş masalları
- Uyku masalları
- Grimm masalları
- Eğitici masallar
- Dünya masalları
- Kış masalları
- Prenses masalları
- Kedi masalları
- Ezop masalları
- Ayı masalları
- Andersen masalları
- Geleneksel çocuk oyunları
- Araba masalları
- Dinozor masalları
- Keloğlan masalları
- Nasreddin Hoca fıkraları
- Ejderha masalları