Tekerlemeler

Çocuk tekerlemelerinin tam sözleri: sayışmacalar, oyun tekerlemeleri ve dil tekerlemeleri — ve her birinin nasıl okunacağı.

18 masal

Ah ne süslü kelebek1-2 dakika okuma · 1 sayfaAh ne süslü kelebek — kelebeği tutmak isteyen çocuğun dört satırlık tekerlemesinin tam sözleri.
Ali dayının keçileri1-2 dakika okuma · 2 sayfaAli dayının keçileri — keçilerden bülbüle uzanan zincirleme tekerlemenin tam sözleri.
Bir Gün Bir Çocuk1-2 dakika okuma · 2 sayfaBir gün bir çocuk — ilacı şeker sanan çocuğu anlatan uyarı tekerlemesinin tam sözleri.
Değirmene girdi köpek1-2 dakika okuma · 1 sayfaDeğirmene girdi köpek — «köpek» ile «kötek» seslerini yer değiştiren dört satırlık dil tekerlemesi.
Ebe ebe gel bize1-2 dakika okuma · 1 sayfaEbe ebe gel bize — ebeye meydan okuyan dört satırlık oyun tekerlemesinin tam sözleri.
Gide Gide Yün Buldum2-3 dakika okuma · 4 sayfaGide gide yün buldum — her şeyin bir başkasına dönüştüğü uzun zincirleme tekerlemenin tam sözleri.
Hakkı Hakkı'dan hakkını istedi1-2 dakika okuma · 1 sayfaHakkı Hakkı'dan hakkını istedi — üç satırda aynı kelimeyi dört anlamda kullanan dil tekerlemesi.
Horoz öttü1-2 dakika okuma · 1 sayfaHoroz öttü — sabahı anlatan dört satırlık kısa tekerlemenin tam sözleri ve nasıl okunacağı.
İğne Battı1-2 dakika okuma · 2 sayfaİğne battı — saklambaç öncesi okunan sayışmacanın tam sözleri, ve hangi oyunda işe yaradığı.
Komşu Komşu Oğlun Geldi mi?1-2 dakika okuma · 3 sayfaKomşu komşu oğlun geldi mi — soru cevap tekerlemesinin tam sözleri, ve çocukla iki sesle nasıl okunacağı.
Laleli Belkıs1-2 dakika okuma · 2 sayfaLaleli Belkıs — ipten atlama oyununda okunan tekerlemenin tam sözleri ve nasıl oynandığı.
Mini mini birler1-2 dakika okuma · 2 sayfaMini mini birler — birden ona kadar sayıları öğreten tekerlemenin tam sözleri, ve onu çocukla nasıl sayacağınız.
O Piti Piti1-2 dakika okuma · 2 sayfaO piti piti — oyuna kimin başlayacağını seçen sayışmacanın tam sözleri, ve nasıl oynandığı.
Sarımsaklasak da mı saklasak1-2 dakika okuma · 1 sayfaŞu yoğurdu sarımsaklasak da mı saklasak — Türkçenin en bilinen tekerlemesi, ve nasıl çalıştırılacağı.
Tek tek tekerleme1-2 dakika okuma · 1 sayfaTek tek tekerleme — üç satırlık en kısa tekerlemelerden birinin tam sözleri ve nasıl okunacağı.
Uç uç böceğim1-2 dakika okuma · 1 sayfaUç uç böceğim — uğur böceği eline konduğunda söylenen üç satırlık tekerlemenin tam sözleri.
Yağ Satarım Bal Satarım1-2 dakika okuma · 1 sayfaYağ satarım bal satarım — Türkiye'nin en bilinen oyun tekerlemesinin tam sözleri ve oyunun kuralı.
Yağ yağ yağmur1-2 dakika okuma · 3 sayfaYağ yağ yağmur — yağmur tekerlemesi ve arkasından gelen «evvel zaman içinde» kalıbının tam sözleri.

Tekerleme ezberlenmek için değil, söylenmek için vardır. Çoğunun anlamı yoktur ya da anlamı ikinci sıradadır; asıl iş sestedir — aynı hecenin dönüp dolaşıp gelmesinde, ağzın bir kelimeden ötekine atlarken tutulmasında. Bu yüzden tekerlemeyi okumak yetmez, söylemek gerekir.

Buradaki metinlerin hepsi anonim Türk halk tekerlemeleridir ve olduğu gibi verilmiştir — kısaltılmadan, düzeltilmeden. Her sayfanın sonunda bizim bir açıklamamız var: bu tekerleme hangi oyunda okunur, kaç kişiyle oynanır, çocukla nasıl çalıştırılır.

Sık sorulanlar

Tekerleme ile şiir aynı şey mi?

Değil. Şiir okunmak için yazılır ve bir yazarı vardır; tekerleme söylenmek için vardır ve yazarı yoktur — kuşaklar boyunca ağızdan ağıza gelmiştir. Bu yüzden aynı tekerlemenin her yörede biraz başka bir söylenişi bulunur.

Sayışmaca nedir?

Oyuna kimin başlayacağını ya da kimin ebe olacağını seçen tekerlemedir. Çocuklar halka olur, biri sırayla herkesi işaret ederek okur, ve son hece kime düşerse o çıkar. Anlamsız görünen sözler bu yüzden anlamsızdır: sonuç tahmin edilemesin diye.

Metinler değiştirildi mi?

Hayır. Tekerlemeler kamu malı anonim halk metinleridir ve buraya olduğu gibi alınmıştır. Yalnızca her sayfanın sonundaki açıklama bizimdir.

Bilinen masalları kimin yazdığını ve ilk baskılarında nasıl olduklarını merak ediyor musunuz? Yazılara bakın

Tekerlemeler

Sık sorulanlar

Bilmeceler

Konuya göre