Marytale116 zagadek dla dzieci z odpowiedziami
116 zagadek
Zagadka ludowa nie sprawdza wiedzy — uczy patrzeć. «Siwy wół wypił wody dół» to mróz, i nikt nie musi tego dziecku tłumaczyć: wystarczy, że raz widziało kałużę, która zniknęła do rana. Cała sztuka polega na tym, żeby zobaczyć rzecz z drugiej strony.
Pięćdziesiąt trzy z nich są ludowe: zebrał je Izydor Kopernicki pod Rabką i wydał w 1876 roku. Podajemy je dzisiejszymi literami, bo zbieracz zapisywał góralską mowę znakami č, ž, š — ale gwarowych słów nie zmienialiśmy. Pozostałe sześćdziesiąt trzy, czyli zbiory logicznych, śmiesznych i trudnych, napisaliśmy sami: takich zagadek nie ma w zbiorach z nietkniętymi prawami, a te, które krążą po sieci, w dużej części napisali dwudziestowieczni poeci dziecięcy. Przy każdym zbiorze jest napisane, który jest który.
Ze zbioru Kopernickiego przeczytaliśmy wszystkie 96 zagadek i wybraliśmy 53. Reszta została poza stroną z jednego głównie powodu: to nie jest zbiór dla dzieci, a zapis dorosłego, wiejskiego zagadywania — sześć zagadek wykropkował już sam wydawca w 1876 roku. Odpowiedzi są zasłonięte, nie usunięte: otwierają się po kliknięciu w «Pokaż odpowiedź».
Zbiory zagadek
- Zagadki logiczne dla dzieci z odpowiedziami24 zagadkiZagadka logiczna to nie zadanie z podręcznika. Rachunku jest w niej mało, a cała trudność polega na zauważeniu, gdzie pytanie podsunęło złą drogę. Dlatego najlepiej działają od siódmego roku życia: dziecko umie już iść na skróty i po raz pierwszy uczy się zatrzymywać.
- Śmieszne zagadki dla dzieci z odpowiedziami20 zagadekŚmieszna zagadka i mądra zagadka to nie to samo. Mądra każe pomyśleć; śmieszna każe pomyśleć, jęknąć i od razu pobiec opowiedzieć komuś innemu. Jęk jest tu celem.
- Trudne zagadki dla dzieci z odpowiedziami19 zagadekTrudna zagadka to nie ta, w której są nieznane słowa. To ta, której odpowiedź jest prosta, a droga do niej prowadzi nie tam, gdzie chce się pójść najpierw. Dlatego zaczynają się podobać koło dziewiątego roku życia: dziecko już wytrzymuje, że nie zgadło od razu.
- Zagadki dla dzieci 6 lat z odpowiedziami27 zagadekTe wymagają jednego kroku więcej. «Po białej górze gęsiami orze, czerne proso sieje, nigdy go nie zbierze» — to pismo, ale dziecko musi najpierw zobaczyć gęsie pióro, a potem atrament. Sześciolatek to potrafi; czterolatek jeszcze nie.
- Zagadki dla przedszkolaków z odpowiedziami26 zagadekNajkrótsze zagadki z całego zbioru — większość ma dwa wersy, a kilka jeden. «Siwy wół wypił wody dół» to mróz, i dziecko dochodzi do tego samo, bo wystarczy pomyśleć, co wypija kałużę do rana.
Jak pytać w zależności od wieku
3 do 5 lat. Tylko te, których odpowiedź da się zobaczyć: mróz, drzwi, jajo, marchew. W tym wieku zagadka nie jest sprawdzianem, tylko zabawą w patrzenie — o drzwi pytajcie w przedpokoju, o jajo przy śniadaniu. Do tego jest zbiór zagadek dla przedszkolaków.
6 do 7 lat. Te dłuższe, po cztery wersy. Dziecko już nadąża za porównaniem: słysząc «ma sobie dwa rożki, a ni jednej nóżki» myśli o muszli, nie o rogach. Nie podpowiadajcie od razu; czekanie to połowa zabawy.
Od 7 lat. Zagadki o świecie, którego nie ma — o pługu, o widłach, o kądzieli — i zabawa na odwrót: niech dziecko samo wybierze rzecz i opisze ją, nie wymawiając nazwy. Pierwszy raz będzie trudno, za trzecim ma własną zagadkę, a tak właśnie te powstały.
Po zagadkach bajka: ilustrowane bajki na dobranoc w Marytale →
Część zagadek to teksty ludowe, anonimowe, w domenie publicznej — zebrał je Izydor Kopernicki i wydał w 1876 roku; wybór, dzisiejsza pisownia i komentarze są nasze. Zbiory logicznych, śmiesznych i trudnych zagadek napisała w całości Marytale, i przy każdej stronie jest to napisane. Źródło: Wikiźródła.