Marytale
Zagadki dla dzieci 6 lat z odpowiedziami
27 zagadek
Te wymagają jednego kroku więcej. «Po białej górze gęsiami orze, czerne proso sieje, nigdy go nie zbierze» — to pismo, ale dziecko musi najpierw zobaczyć gęsie pióro, a potem atrament. Sześciolatek to potrafi; czterolatek jeszcze nie.
Zagadki są ludowe i anonimowe, z okolic Rabki, zapisane w 1876 roku. Kilka z nich opowiada o świecie, którego już nie ma — o pługu, o kołysce, o smyczku — i mówi gwarą, więc nieznane słowo warto objaśnić, kiedy dziecko o nie zapyta.
Przyjechała pani, siedem sukień na nij; jak ją rozbierali, to nad nią płakali.
Pokaż odpowiedź
cebula
Ćtery kónie do jednego lasa lecą, a żaden żadnego nie zgoni.
Pokaż odpowiedź
koło u woza
Leci ptaszek ponad lasek, otrzepał mu kwiat.
Pokaż odpowiedź
grad
W ziemi roście a korzeni nie ma; na wirhu kwitnie, a całemu światu na zdrowie służy.
Pokaż odpowiedź
sól
Smutne drzewo wesoło śpiewa; koń nad baranem ogonem kiwa.
Pokaż odpowiedź
skrzypce i smyczek
Idzie kur po pod mur, nie widać mu ino kosy.
Pokaż odpowiedź
pług
W lesie bywało, liście miewało, a teraz nosi duszę i ciało.
Pokaż odpowiedź
kołyska
Pozszywana, połatana, nigdzie igłą nietykana.
Pokaż odpowiedź
krowa srokata
Ćterech wojaków do jednego dna biją a nie mogą go przebić.
Pokaż odpowiedź
dojenie krowy
Ćtyry tyćki, dwa patyczki, a siódmy omiatacz.
Pokaż odpowiedź
krowa
Stoi laseczka, na niej gałeczka; można przysiądz, że w niej tysiąc.
Pokaż odpowiedź
mak
Chudy panek, podkrzesanek, z lasa owce żenie.
Pokaż odpowiedź
grzebień
Stoi jabłoń pośrodku wsi, a do każdej izby od niej konar wisi.
Pokaż odpowiedź
słońce
W którym miesiącu ludzie najmniej chleba zjadają?
Pokaż odpowiedź
w lutym, bo najkrótszy
Ociec się rodzi, a syn po dachu chodzi.
Pokaż odpowiedź
ogień i dym
Co w zimie kwitnie, a na wiosnę źreje?
Pokaż odpowiedź
jałowiec
Ma sobie dwa rożki, a ni jednej nóżki; chałupę na grzbiecie nosi, nikogo o nic nie prosi.
Pokaż odpowiedź
ślimak
Wieczerzam, obiadowam i śniadam, a zawsze przy nim siadam.
Pokaż odpowiedź
stół
Łańcuch bez wieś, żerdź bez wieś.
Pokaż odpowiedź
droga i potok we wsi
Do góre korzeniami, a pod góre wirkiem stoi.
Pokaż odpowiedź
pająk
Wyższe jak koń, mniejsze jak pies. Co to jest?
Pokaż odpowiedź
siodło
Śta Urszula klucze rozsuła, miesiączek wiedział a nie powiedział; słońce zaś wstało, klucze zebrało, śtej Urszuli do garści podało.
Pokaż odpowiedź
rosa
Po białej górze gęsiami orze, czerne proso sieje, nigdy go nie zbierze.
Pokaż odpowiedź
pismo
Jak chłop przydzie do lasa, do czego pierwej wetnie siekierę?
Pokaż odpowiedź
do kory w drzewie
Ćtery rogi ma, a pośrodku bandzioch.
Pokaż odpowiedź
pierzyna
Las w garści, góry siwieją, bracia nie wszyscy.
Pokaż odpowiedź
dziad
W Rabce jodłę rąbią, a w Ponicach słychać.
Pokaż odpowiedź
dzwon
Jak je zadawać
Przy dłuższych zagadkach warto zmienić zasadę: zamiast pytać o odpowiedź, poproście o powtórzenie pierwszego wersu. Prawie każda daje wskazówkę na początku i potwierdza ją na końcu, więc kto słucha dwa razy, słyszy dwie różne rzeczy. Druga droga to głośne odrzucanie: «nie słońce, bo słońce nie ma ogona». Odrzucanie to rozumowanie, a kto odrzuci trzy razy, zwykle za czwartym trafia bez pomocy. I nie tłumaczcie gwary z góry — lepiej, gdy dziecko samo zapyta.
Po zagadkach bajka: ilustrowane bajki na dobranoc w Marytale
Żarty dla dzieci
Łamańce językowe
Zagadki ludowe, anonimowe, w domenie publicznej — zebrał Izydor Kopernicki w okolicach Rabki i wydał w 1876 roku. Zapis fonetyczny zbieracza (č, ž, š) rozwiązaliśmy na dzisiejsze litery; gwarowe słowa zostawiliśmy bez zmian. Dwie zagadki to «łamigłówki» z tego samego zbioru — pytania z podstępem. Wybór, odpowiedzi współczesnymi słowami i komentarze są nasze. Źródło: Wikiźródła.