Şehir Faresi ile Köy Faresi

Bir varmış bir yokmuş, iki kuzen fare varmış. Biri tarlada, tarla sınırının altında, yabani bir armut ağacının kökleri arasına kazılmış bir yuvada yaşarmış. Orada üç bölmesi varmış: biri uyumak için, biri tohum için, biri de yağmur ihtimaline karşı yedek. Öteki şehirde, meydandaki büyük bir evde yaşarmış ve köye yılda bir kez, hep yalnızca bir günlüğüne gelirmiş.

O yıl sonbaharda gelmiş, tarlanın en bereketli olduğu zamanda. Köy faresi bütün hafta hazırlanmış: tohumları ayıklamış, yuvayı süpürmüş, hatta yatak için taze ot bile getirmiş. Sonra yuvadaki en iyi ne varsa dışarı çıkarmış ve gerçek bir sofra gibi görünsün diye girişteki düz taşın üstüne dizmiş.

Böylece iri bir buğday başağı, üç yulaf tanesi, kuru bezelye, ağacın altında bulunmuş bir elma parçası ve bir yaprağın çukurunda su varmış. Yavaş yavaş yemişler, çünkü kimse onları acele ettirmiyormuş. Tarlanın üstünde alçak, sakin bir güneş varmış, karıkta bir cırcır böceği ötüyormuş; bir kez bir karga geçmiş, ama yüksekten ve onlara doğru değil.

Şehir faresi kibarca yemiş ve gülümsemiş, ama yemeğin ortasında bezelyeyi bırakıp şöyle demiş: — Kuzenim, sen burada nasıl yaşanabileceğini hiç bilmiyorsun. Benimle gel. Kendin görürsün; hoşuna gitmezse dönersin.

Geceleyin yola çıkmışlar, çünkü fareler gündüz yollarda yürümez. Anızdan geçmişler, sonra tarla sınırından, sonra yol boyunca uzanan hendekten; karanlıkta hayvana benzeyen taşların yanından geçmişler. Duvarları ve damları gördüklerinde köy faresi durmuş, çünkü şehir tarladan bambaşka kokuyormuş: duman, ekmek ve adını koyamadığı tatlı bir şey.

Kapının altındaki aralıktan girmişler, sonra döşemenin altından, başlarının üstünde ayak sesleri duyulan uzun ve karanlık bir koridordan: kimi zaman bir yandan, kimi zaman öbür yandan. Köy faresi kuzeninin hemen arkasından yürümüş ve buradan nasıl çıkılacağını düşünmemeye çalışmış. Koridorun sonunda ikinci bir aralık varmış, onun ardında da büyük, aydınlık bir oda.