Küçük Pilin Büyük Sırrı

Şu küçücük, yuvarlak çubuğa bak. Adı pil. Onu oyuncağın, fenerin ya da saatin içine yerleştiririz. Sonra düğmeye basarsın ve… oyuncak çalar, fener yanar, saat tik tak işler! Sihir gibi, değil mi? Ama bu sihir değil, bilim. Peki, bu küçük pilin içinde ne var?

Pil, küçük bir güç kutusu gibidir. Dışında parlak, metal bir kabuk var. Bir ucunda artı (+), öbür ucunda eksi (−) işareti görürsün. İçeride her ucun arkasında başka bir madde saklanır. İkisinin arasında da özel bir macun durur. Minicik parçacıklar bu macunun içinden yol bulup geçer.

Pili oyuncağa yerleştirdik. Şimdi düğmeye bas! Yol birleşir, bir halka olur. Kimsenin göremeyeceği kadar minicik parçacıklar eksi uçtan çıkar. Oyuncağın tellerinden koşar, artı uca varır. İşte bu koşuya elektrik akımı denir. Düğmeyi kapatınca koşu durur.

Pilin içindeki maddeler yavaş yavaş, sessizce değişir. Bu sırada eksi uç minicik parçacıkları yola gönderir, artı uç da onları karşılar. Parçacıklar koştukça lamba yanar, küçük motor döner, ekran ışıldar. Ama bir gün içerideki maddeler biter. Parçacıklar artık koşmaz. Pil boşalır, çünkü içindeki her şey kullanılmıştır. Bak, yandaki pilde hiçbir şey kıpırdamıyor.

Sıradan bir pil, içi boşalana kadar uzun uzun çalışır. Ama boşalınca onu yeniden dolduramayız.

Bir de şarj edilebilen piller var. Bir yetişkin onları şarj aletine takar. Boş bir şişeye su koyar gibi, alet pili yeniden doldurur. Pil yine çalışır, onu atmamız gerekmez. Ne güzel!